नेपाल लाइफको नयाँ मोवाइल एप सार्वजनिक

नेपाल लाइफको नयाँ मोवाइल एप सार्वजनिक, यस्ता छन् विशेषता

इन्स्योरेन्स खबर
काठमाडौं । नेपालकै सर्वाधिक विश्वासिलो जीवन बीमा कम्पनी नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले एन्ड्रोइड र एप्पल फोन(आइओएस) का लागि नयाँ मोबाइल एप्लिकेसन सार्वजनिक गरेको छ । यस इन्स्योरेन्सको प्रधान कार्यालय कमलादी, काठमाडौँमा आयोजित एक विषेश समारोहका बिच यस इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रवीण रमण पराजुलीले मोवाइल एप्लिकेसनलाई डाउनलोड गरी उक्त एपलाई सार्वजनिक गरेका हुन् । परिस्कृत र नयाँ सुविधाहरू सहित सार्वजनिक गरिएको मोबाइल एप्लिकेसन एप स्टोरबाट डाउनलोड गर्न सकिने छ । ग्राहक र अभिकर्ता दुबैले एउटै एप्लिकेसन मार्फत लाभ लिन सक्नेछन्।

सर्वप्रथम एपलाई एप स्टोर वा प्लेस्टोरबाट डाउनलोड गरीआफ्नोरजिस्टर्ड फोन नम्बरको माध्यमबाट आफुलाई रजिस्टर गरि लग इन गर्न सकिने छ । आफू अभिकर्ता वा बीमित छनौट गरि आफ्नो प्रोफाइल एड गर्न सकिने छ । एप्लिकेसनमा एकै जनाको एक भन्दाबढीबीमालेखभएमा सबैलाई लिस्ट गर्न सकिने छ ।आफ्नो बीमालेख प्रोफाइलमा एड गरे पश्चात आफ्नो बीमा सँग सम्बन्धित सम्पूर्ण जानकारी एकै ठाँउमा सरल तथा सहजतवरले प्राप्त गर्न सकिने कुरा इन्स्योरेन्सले जनाएको छ ।

साथै एपमा अन्य सुविधाहरुको रुपमा प्रिमियम हिसाब, बीमा योजनाको जानकारी, शाखा तथा उपशाखाहरुको स्थान तथा सम्पर्क नम्बर तथा यस इन्स्योरेन्सले सार्वजनिक गरेको जानकारी मुलक, तथा मनोरन्जनात्मक श्रब्य दृश्य सामग्रीहरु पढ्न तथा हेर्न सकिने छ ।

हाल इन्स्योरेन्सले ल्याएको एपलाई समयानुकूल स्तरवृद्धि गर्दै ग्राहकलाई जीवन बीमा सम्बन्धी सम्पूर्ण सुविधाहरु चुस्त दुरुस्त तरिकाले एकद्वार नीतिको अबलम्बन गर्दै सेवा प्रवाह गर्ने प्रतिबद्घता नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रवीण रमण पराजुलीले बताए ।

सूचना प्रविधिमा आएको आमुल परिवर्तन र भूमण्डलीकरणको बढ्दो आकर्षणले संसारलाई साँघुरो बनाउदै गर्दा सूचना प्रविधिको विकाशक्रम संगसँगै नेपाल लाइफका विभिन्न सेवा तथा सुबिधाहरुलाई ग्राहक तथा अभिकर्ता समक्ष सहज, सुरक्षित एवं प्रभावकारी रुपमा उपलव्ध गराईकम्पनीको डिजिटल रुपान्तरणको लक्ष्य हासिल गर्न यो कदम फलदायी हुने कुरा यस इन्स्योरेन्सका प्रमुख सुचना प्रविधि अधिकृत शरद चन्द्र प्याकुरेलले जनाए ।

यस एपलाई ग्राहक तथा अभिकर्ताहरुको आवश्यकता अनुरुप क्रमश थप परिस्कृत तथा विकसित गर्दै लैजाने विषयमा नेपाल लाइफ प्रतिबद्ध रहेको छ।

जीवन बीमकले बोनश दर स्वीकृत गराउन बोनश

जीवन बीमकले बोनश दर स्वीकृत गराउन बोनश फिलोशपि अनिवार्य रुपमा पेश गर्नुपर्ने

काठमाडौं । दीर्घकालीनरुपमा स्थिर रहने गरी प्रत्येक जीवन बीमकलाई बोनश दर  तयार पार्न बीमा समितिले निर्देशन दिएको छ । जीवन बीमा कम्पनीहरुलाई उपलब्ध गराइएको पाँच पाने निर्देशिकामा जीवन बीमकले बोनश वितरण र बोनश दर निर्धारण गर्दा सन्दर्भ सामाग्रीको रुपमा निर्देशिका उपयोगी हुने उल्लेख गरेको छ ।

आफ्नो आधिकारिक बीमांकीमार्फत् बोनश फिलोशपि तयार पारेर बीमकले बीमांकी प्रतिवेदन पेश गर्दा प्रत्येक पटक बोनश फिलोशपि पनि पेश गर्नुपर्ने प्रावधान निर्देशिकामा रहेको छ ।

पहिलो पटक समितिले टर्मिनल बोनश (अन्तिम बोनश) र स्पेशल बोनश(विशेष बोनश) को समेत प्रावधान ल्याएको छ । टर्मिनल बोनशमार्फत् जीवन बीमकले लामो समयसम्म निरन्तर सकृय अवस्थामा रहेको जीवन बीमालेखवापत बीमितलाई नियमित बोनश (सिम्पल रिभर्सनरी बोनश)को अतिरिक्त थप बोनश रकम प्रदान गर्न सक्नेछन् । तर यस्तो बोनश प्राप्त गर्नको लागी बीमालेखमा तोकिएको न्यूनत्तम अवधिसम्म बीमालेख सकृय हुनैपर्छ, अर्थात् बीमितले नियमितरुपमा बीमाशुल्क भुक्तानी गरेर बीमालेख सकृय राखेको हुनुपर्छ ।

विशेष बोनश अन्तर्गत जीवन बीमाकोषको लगानीवापत प्राप्त हुने लाभबाट खर्च कटाएर बाँकी रहने बचत रकमबाट जीवन बीमकले थप बोनशको रुपमा विशेष बोनश वितरण गर्न सक्ने प्रावधान निर्देशिकामा तोकिएको छ । तर एक पटकको लागी यस्तो बोनश वितरण गर्दा भावी वर्षहरुमा समेत यसको प्रभाव कस्तो पर्छ र बीमितको अपेक्षामा पार्ने प्रभावबारे समेत ध्यान पु¥याउन निर्देशिकामा सुझाव दिइएको छ ।

निर्देशिकामा नौ बुँदे तालिका समेत समावेश गरिएको छ । यो तालिकामा दिइएको शीर्षक तथा विवरण अनुसार जीवन बीमकले बीमांकीको सहयोगमा बोनश फिलोशपि तयार पारेर समितिमा पेश गर्नुपर्नेछ ।
तालिकामा परिचय, सहभागीतामूलक बीमालेखको व्याख्या, विभिन्न प्रकारका बोनशको व्याख्या, बोनश वितरण प्रकृया, बीमित र शेयरधनीबीच सन्तुलन, बोनश आय गर्न सक्ने क्षमता, लगानी रणनीति, सुशासन र भावी बोनश सम्बन्धी व्यवस्था विषयक सूची समावेश गरिएको छ ।

जीवन बीमकले वितरण गर्ने बाेनश दरमा स्थिरता कायम गर्नकाे लागी बीमा समितिले तीन वर्ष अघि भावी बाेनश(फ्युचर बाेनश) सम्बन्धी प्रावधान लागू गरेकाे थियाे । यसबाहेक बाेनश सम्बन्धमा बीमा समितिले कुनै अन्य प्रावधान कार्यान्वयनमा ल्याएकाे थिएन। समितिले बाेनश फिलाेशपि सम्बन्धी व्यवस्था पहिलाे पटक कार्यान्वयनमा ल्याएकाे हाे ।

नेपाल लाईफ सबैभन्दा ठूलो रोजगारदाता

नेपाल लाईफ सबैभन्दा ठूलो रोजगारदाता, यूनियन लाईफ दोश्रो हुँदा एशियन लाईफ तेश्रो स्थानमा

इन्स्योरेन्स खबर सम्बाददाता
काठमाडौं। जीवन बीमा कम्पनीहरुमा कूल ६ हजारभन्दा बढी जनशक्ति प्रत्यक्ष आबद्ध हुँदा नेपाल लाईफ सर्वाधिक ठूलो रोजगारदाता जीवन बीमकको रुपमा रहेको छ । सबैभन्दा ठूलो जीवन बीमा कारोबार र शाखा संजाल भएको नेपाल लाईफ इन्स्योरेन्सले कूल ६८५(११.१४ प्रतिशत) जनशक्तिलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ ।

बीमा समितिले प्रकाशन गरेको २०७९ साउन महिनाको तथ्यांक अनुसार देशभर २०४ शाखा रहेको यूनियन लाईफ इन्स्योरेन्स कूल ४३७(७.११ प्रतिशत) जनशक्ति सहित दोश्रो ठूलो रोजगारदाता जीवन बीमकको रुपमा रहेको छ । प्रधान कार्यालयसहित देशभर १५२ भन्दा बढी शाखा संजाल रहेको एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स ४३३ (७.०४प्रतिशत) जनशक्ति सहित तेश्रो ठूलो रोजगारदाता बनेको छ । सूर्या लाईफ ४०४(६.५७ प्रतिशत) जनशक्ति सहित चौथो ठूलो र ३९६(६.४४ प्रतिशत) जनशक्ति सहित ज्योती लाईफ पाँचौं ठूलो रोजगारदाता जीवन बीमक कम्पनीको रुपमा रहेको छ ।

बीमा समितिका अनुसार १९ जीवन बीमा कम्पनीहरुको कार्यालय संख्याको आधारमा औसत कर्मचारी संख्या २.६८ रहेको छ । अर्थात् बीमा कम्पनीको एउटा कार्यालयवापत औसत २.६८ जना कर्मचारी कार्यरत छन् । यसमा प्रधान कार्यालयमा कार्यरत सबै जनशक्ति समेत समावेश गरिएको छ ।

कूल कर्मचारी संख्या ६ हजार १ सय ४९ लाई कूल कार्यालय संख्या २ हजार २ सय ९७ ले भाग गर्दा प्राप्त हुने फलको आधारमा कर्मचारी संख्याको औसत निकालिएको हो ।

मेटलाइफको औसत कर्मचारी संख्या सर्वाधिक
अमेरिकी बीमा कम्पनीको शाखा मेटलाईफ (अमेरिकन लाईफ इन्स्योरेन्स) को औसत कर्मचारी संख्या जीवन बीमा कम्पनीहरुमध्ये सर्वाधिक रहेको छ । जम्मा ३५ वटा कार्यालयमार्फत् सेवा प्रदान गरिरहेको मेट लाईफ इन्स्योरेन्सको प्रति कार्यालय औसत कर्मचारी संख्या ५.०३ रहेको छ । यसको शाखा संजाल सीमित भएकाले प्रधान कार्यालयको विभागीय जनशक्तिका कारण औसत उच्च देखिएको हो ।

दोश्रो सर्वाधिक औसत कर्मचारी संख्या सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय बीमा संस्थानमा रहेको छ । संस्थानको कार्यालय संख्याको आधारमा औसत कर्मचारी संख्या ४.५ रहेको छ, अर्थात् एउटा कार्यालयमा औसतमा साढे चारजना कार्यरत छन् ।

तेश्रोमा रिलायबल (४.४५), चौथोमा नेपाल (३.६४), पाँचौंमा नेशनल लाईफ (३.३९), छैठौंमा ज्योती लाईफ (३.०५) र सातौंमा एलआइसी नेपाल (३.०३) रहेको छ । त्यसैगरी नयाँ र सबैभन्दा कान्छो जीवन बीमक महालक्ष्मी लाईफको औसत कर्मचारी संख्या (३.०१) रहेको छ ।

प्रभु लाईफ इन्स्योरेन्सको औसत कर्मचारी संख्या २.९६ र एशियन लाईफ इन्स्योरेन्सको २.८५ रहेको छ । एशियन लाईफ इन्स्योरेन्सको र सूर्या लाईफको २.७१ र गुराँस लाईफ र सिटिजन लाईफको २.४५ रहेको बीमा समितिले जानकारी दिएको छ ।

त्यसैगरी सानिमा लाईफको २.३४, यूनियन लाईफको २.१४,प्राइम लाईफको २.१२, रिलायन्स लाईफको २.०१, सन नेपालको १.८६ र आइएमई लाईफको १.७२ प्रतिशत रहेको छ ।

हिलो साउनमै जीवन बीमा कम्पनीमा डेढ अर्बको सरेण्डर

पहिलो साउनमै जीवन बीमा कम्पनीमा डेढ अर्बको सरेण्डर, गलत अभ्यासको असर कुन कम्पनीमा कति ?

काठमाडौं । जीवन बीमाकम्पनीहरुमा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो साउन महिनामै ८ हजार ४२२ जनाले जीवन बीमा पोलिसी सरेण्डर गरेका छन् । बीमा समितिले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क अनुसार साउनमा मात्रै एक अर्ब ५१ करोड २७ लाख रुपैयाँको सरेण्डर भएको छ ।

बीमा समितिले गएका वर्षमा सरेण्डर अवधि लम्ब्याउदा सरेण्डर हुन नसकेका पोलिसी अहिले विस्तारै सरेण्डर भइरहेका छन् । कतिपय बीमितले समस्याका कारण, पैसाको अभावमा पोलिसीलाई निरन्तरता दिन सकिरहेका छैनन् भने कतिपय पोलिसी सुनियोजित रुपमै सरेण्डर भइरहेको बीमकहरु बताउछन् ।

सुनियोजित रुपमा हुने सरेण्डरमा अभिकर्ता तथा कर्मचारीकै मिलेमतो रहने भएकाले अग्रिम रुपमा लिएको कमिशनले सरेण्डर भ्यालु पछि घट्न जाने मूल्याङ्कनलाई पनि परिपुर्ती गर्छ । तर सोझा साझा बीमित जो अरुको लहै लहैमा बीमा गर्छन् उनिहरुले बीमा शुल्क भुक्तानी गर्न नसकेर सरेण्डर गर्दा भने चरम नोक्सानमा देखिन जान्छन् ।

बीमा समितिले कम्पनीहरुलाई पटक पटक बोलाएर गुणस्तरिय व्यवसाय गर्न अनुरोध गरिरहेको छ । अहिले बीमा शुल्क धेरै देखाउन अस्वस्थ रुपमा पोलिसी जारी गर्नु भन्दा दीर्घकालिन रुपमा सरेण्डर नहुने तथा ल्याप्स नहुने गरी गुणस्तरिय पोलिसी जारी गर्ने निर्देशन दिदै आएको छ ।

अहिले अस्वस्थ रुपमा जारी गरिएको यस्ता गुणस्तरहिन पोलिसीले तत्काल अरुलाई देखाउन सकिएता पनि केहि समयको अन्तरालमा सम्बन्धित पोलिसीमा चरम घाटा भइ बीमितले पाउने बोनसदर नै घट्छ । जीवन बीमा कम्पनीमा बोनसदर घट्नु भनेको नकारात्मक मार्केटिङको अस्त्र हो । यदि हरेक वर्ष बढ्दो दरमा रहेका बोनसदर र वा स्थिर बोनसदर नै बीमित र बीमक दुबैको हितमा रहन्छ ।

गत साउनमा सर्वाधिक धेरै नेपाल लाइफको तीन हजार ६२४ वटा पोलिसी सरेण्डर हुँदा समर्पण मूल्य ६४ करोड रुपैयाँ नाघेको छ । त्यस्तै सर्वाधिक दोस्रो धेरै सरेण्डर नेशनल लाइफमा देखिन्छ । एलआइसी नेपालको  १६६६ वटा पोलिसी सरेण्डर हुँदा समर्पण मूल्य ३३ करोड ४५ लाख रुपैयाँ छ । समर्पण मूल्यका आधारमा तेस्रो स्थानमा नेशनल लाइफ छ । कम्पनीको ६१६ वटा पोलिसी सरेण्डर हुँदा सरेण्डर मूल्य २८ करोड रुपैयाँ छ । सर्वाधिक कम सरेण्डर सन नेपाल लाइफको छ । बीमितले कतिपय पोलिसीलाई धान्न नसकेर सरेण्डर गरिरहेका छन् अझ सरेण्डर भन्दा ल्याप्स रेसियो भन्दा धेरै नै भयावह छ ।

विगतका वर्षमा सर्वाधिक सरेण्डर हुने युनियन लाइफले यस वर्ष धेरै नै नियन्त्रण गरेको छ । जम्मा ३१ वटा पोलिसी सरेण्डर हुँदा समर्पण मूल्य ५० लाख मात्रै छ । सरेण्डरको संख्या तथा रकम नयाँ भन्दा पनि पुराना कम्पनीमा सर्वाधिक धेरै छ । किनकी नयाँले गएका दुई तीन वर्षमा मात्रै आक्रामक व्यवसाय गरेको हुँदा उनिहरुको गत र अघिल्लो वर्षको नतिजा आगामी वर्षमा मात्रै देखिनेछ ।

कूल जनसंख्याको ४१% बीमाको दायरामा

कूल जनसंख्याको ४१% बीमाको दायरामा, ११ हजार ८३० जनाले पाए रोजगारी

काठमाडौं । एक वर्षको अवधिमा जीवन बीमाको दायरामा समेटिएको जनसंख्याको प्रतिशत उल्लेख्य रुपमा बृद्धि भएको छ । बीमा समितिले उपलब्ध गरेको तथ्याङक अनुसार बीमाको दायरा ४१ प्रतिशतमा पुगेको देखिएको छ । समितिको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९ को साउन महिनासम्ममा म्यादी, लघु म्यादी र वैदेशिक रोजगार बीमालेख सहित कूल जनसंख्याको ४१ दशमलव १५ प्रतिशत जनसंख्या बीमाको दायरामा समेटिएका छन् ।

बीमा क्षेत्रको २०७९ साउन मसान्तसम्मको तथ्यांक अनुसार बीमाको दायरामा समेटिएको जनसंख्या आर्थिक वर्ष २०७८ साउन मसान्तसम्मको तुलनामा बीमाको दायरामा थप १३ दशमलव ६४ प्रतिशत जनसंख्या समेटिएका छन् । कूल जारी बीमालेख संख्याको आधारमा समेटिएको प्रतिशत गणना गरिएको हो । अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा जीवन बीमाको दायरा २७ दशमलव ५१ प्रतिशत मात्र सिमित थियो ।

बीमा समितिका अनुसार (म्यादि, लघु म्यादि र बैदेशिक रोजगार) जीवन बीमालेख सहित पाँच प्रतिशत घटाएर लिएको बीमालेख संख्या १ करोड २४ लाख ७८ हजार ९ सय ५० रहेको छ । बीमाको दायरामा समेटिएको जनसंख्या प्रतिशत गणना गर्दा कूल जनसंख्या ३ करोड ३ लाख २२ हजार मानिएको छ । वैदेशिक रोजगार बीमालेखको संख्या हटाउँदा बीमाको दायरामा समेटिएको जनसंख्या १६ दशमलव ६८ प्रतिशत रहेको बीमा समितिले जारी गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

समितिको तथ्याङक अनुसार २०७९ साउन मसान्तसम्ममा कुल जीवन बीमालेख संख्या १ करोड ६० लाख ८९ हजार ४८६ वटा रहेको छ । गत आर्थिक वर्ष २०७८ को साउन मसान्तसम्ममा यस्तो बीमालेख ८५ लाख ८७ हजार ४४ वटा रहेको थियो । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा जीवन बीमा क्षेत्रको समग्र बीमालेख ५२ प्रतिशतले बृद्धि भएको छ ।

यता, २०७९ साउन मसान्तसम्ममा कुल निर्जीवन बीमालेख संख्या २ लाख २१ हजार ६४२ वटा रहेको छ । गत आर्थिक वर्ष २०७८ को साउन मसान्तसम्ममा यस्तो बीमालेख २ लाख ४१ हजार ८३७ रहेको थियो । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा निर्जीवन बीमा क्षेत्रको बीमालेख संख्या ८ दशमलव ३५ प्रतिशतले घटेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०७९ साउन मसान्तसम्ममा बीमा कम्पनीहरुको कार्यालय संख्या ९ दशमलव ७८ प्रतिशतले बृद्धि भएको छ भने बीमा कम्पनीहरुमा कार्यरत कर्मचारीहरुको संख्या ८ दशमलव ८८ प्रतिशतले बृद्धि भएको छ ।

बीमा अण्डरराइटिङमा लापरवाही नगर्न समितिको निर्देशन

बीमा अण्डरराइटिङमा लापरवाही नगर्न समितिको निर्देशन, सबै बीमकले अण्डराइटिङ र दाबी सचेतनाको लागी सन्देश टाँस्नुपर्ने

काठमाण्डौं । बीमा क्षेत्रको नियामक निकाय बीमा समितिले बीमा कम्पनीहरुले नक्कली कागजपत्रको आधारमा बीमालेख जारी गरिरहेको भन्दै गम्भीर ध्यानाकर्षण जनाएको छ ।
समितिले अनुसन्धानको क्रममा बीमा कम्पनीहरुले नक्कली कागजप्रमाणको आधारमा जोखिम बहन गर्ने र नक्कली प्रमाणकै आधारमा दाबी भुक्तानी समेत दिने गरेको निष्कर्ष
सहित समितिले सबै बीमा कम्पनीलाई पत्रमार्फत् सचेत गराएको छ ।

समितिको कानून शाखाका उपनिर्देशक शाम्बराज लामिछानेले हस्ताक्षर गरेको परिपत्रमा बीमालेख जोखिमांकन तथा दाबी भुक्तानी सम्बन्धमा प्रचलित कानून तथा बीमा समितिबाट जारी भएका निर्देशनहरु पूर्णरुपमा पालना गर्न निर्देशन दिइएको छ । साथै यस सम्बन्धमा सन्देशमूलक जानकारी सहितको सूचना बीमा कम्पनीको सबै कार्यालयहरुमा अनिवार्यरुपमा सार्वजनिक जानकारीको लागी टाँस्न समेत निर्देशन दिइएको छ ।

बाँकेको कोहलपुरमा २१ वर्षिय यूवक सर्जन बिकको हत्यापछाडी नक्कली किर्ते कागज प्रमाणको आधारमा साढे दुई करोड रुपैयाँ बीमांकको जीवन बीमालेख जारी गरिएको घटना नेपाल प्रहरीको केन्द्रिय अनुसन्धान ब्यूरोले सार्वजनिक गरेको थियो । यस्तो जानकारी सार्वजनिक भएपछि बीमा समितिले बीमा क्षेत्रको साख धरापमा पर्ने भन्दै सबै बीमा कम्पनीहरुलाई अनिवार्यरुपमा बीमा जोखिमांकनको सबै नियम पालना गर्नको लागी मौखिकरुपमा सचेत गराएकोमा भदौ १५ गते पुनः परिपत्र नै जारी गरेर सचेत गराएकाे हाे ।

‘इन्सेन्टिभ र कमिशन वितरण अवधि लम्ब्याउने’

बीमा समितिले अभिकर्ताले पाउने कमिशनमा अध्ययन गर्ने, ‘इन्सेन्टिभ र कमिशन वितरण अवधि लम्ब्याउने’

काठमाडौं । बीमा समितिले अभिकर्ताले प्राप्त गर्दै आएको कमिशन र इन्सेन्टिभको विषयमा अध्ययन गर्ने भएको छ । सरेण्डर र ल्याप्स रेसियो बढ्दै जान थाले पछि अभिकर्तालाई थप जवाफदेहि र जिम्मेवार बनाउने उनिहरुले प्राप्त गर्ने कमिशन र इन्सेन्टिभको वितरणमा केहि सोच्नु पर्ने अवस्था आएको बीमा समितिका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडेलले बताए ।

अभिकर्ताले पाउदै आएको कमिशन र इन्सेन्टिभ घटाउदा बीमा व्यवसायको बृद्धिदर नै घट्न सक्ने हुँदा तत्काल कमिशन घटाउने पक्षमा समिति छैन । कार्यकारी निर्देशक पौडेलले भने ‘बीमाको पहुँच ७ प्रतिशतबाट ४१ प्रतिशत पुग्नुमा अभिकर्ताको योगदानलाई हामीले विर्सनु हुँदैन । तर उहाँहरुले पाउदै आएको इन्सेन्टिभ र कमिशनको वितरण प्रणालीका विषयमा भने अध्ययन गर्नु पर्ने देखिएको छ । त्यो हामी छिट्टै गर्छौ ।’ अध्ययन समितिमा अभिकर्तालाई पनि समावेश गरेर अध्ययन गर्ने समितिको योजना छ ।

भारतीय बीमा नियामक आइआरडिएआईले बीमा जारी भएको प्रारम्भिक वर्षहरुमा पाइने उच्च कमिशनको लागि जबरजस्ती बीमालेख बिक्री गर्ने प्रवृत्तिमा रोक लगाउनको लागी नीतिगत बन्देजहरु लगाउने तयारी गरेको छ । बीमालेख जारी गर्दा प्रथम बीमाशुल्क वापत २५ देखि ३५ प्रतिशतसम्म कमिशन प्राप्त गर्दै आएका अभिकर्ताहरुले अब कमिशनवापतको रकम प्राप्त गर्न बीमालेख लामो समयसम्म चालू अवस्थामा रहनुपर्ने भएको छ । मस्यौदा अनुसार प्रथम बीमा शुल्कको कमिशन बाहेक नविकरण बीमाशुल्कको कमिशन अब ५–५ वर्षको अन्तरालमा मात्र वितरण गरिनेछ ।

भारतमा अभिकर्ताको कमिशनमा कडाई गरिदै, कम्तीमा ५ वर्ष बीमालेख सक्रिय हुनैपर्ने

भारतको यस्तो व्यवस्था कसरी कार्यान्वयन हुन्छ भनेर समितिले हेरिरहेको छ । भारतमा यदि यस्तो नीतिले काम गर्यो भने समिति पनि अध्ययन गर्ने पक्षमा छ । नेपालमा बीमा कम्पनीहरुले कमिशन भन्दा पनि इन्सेन्टिभ मार्फत अभिकर्तालाई लोभ्याइरहेका छन् । कम्पनीहरुले १८ प्रतिशतसम्म इन्सेन्टिभ र कमिशन दिदै अभिकर्ताहरुलाई लोभ्याइसकेको हुँदा यस्तो व्यवस्था परिवर्तन गर्न समिति र कम्पनी दुबैलाई गाह्रो छ । हिजोका दिनमा यहि इन्सेन्टिभका कारण अभिकर्ताले व्यवसाय ल्याएको कुरालाई विर्सन नहुने कम्पनीहरु बताउछन् ।

यसले अभिकर्ताहरुलाई व्यवसाय ल्याउन प्रोत्साहन गरेर पनि यहि व्यवस्थालाई टेकेर अभिकर्ताले गलत अभ्यास गरिरहेका छन् । पहिलो र दोस्रो वर्षमा पाउने कमिशन र इन्सेन्टिभका कारण तेस्रो चौथो वर्षमा सरेण्डर हुनेदेखि लिएर ल्याप्स हुने क्रम बढिरहेको छ । भारतले यहि गलत अभ्यासलाई रोक्न बीमितले ५ वर्षसम्म बीमा शुल्क भुक्तानी गरे पछि मात्रै एकमुष्ठ रुपमा कमिशन दिने गरि मस्यौदा तयार पारेको छ । त्यस्तै १० वर्षसम्म बीमा शुल्क भुक्तानी भए पछि १० औ वर्षमा बीमितले भुक्तानी गरेको बीमा शुल्कबाट एक मुष्ठ रुपमा कमिशन दिने गरि मस्यौदा तयार गरेको छ । यस्तो व्यवस्था सँगै पहिलो र दोस्रो वर्ष बीमा शुल्क भुक्तानी गरे दोस्रो तेस्रो वर्षमा गएर सरेण्डर हुने अभ्यास बन्द हुने अवधारणका साथ भारतीय बीमा नियामकले यस्तो व्यवस्था गर्न थालेको हो ।

नेपालमा पनि अभिकर्ताले पाउने इन्सेन्टिभ र कमिशनलाई एकै पटक प्रदान गर्ने भन्दा पनि पोलिसी अवधिको आधारमा ७ वर्षदेखि १०/१२ वर्षसम्म निश्चित प्रतिशतका दरले कमिशन दिनु पर्ने बीमा क्षेत्रका जानकारी बताउछन् । अहिले अभिकर्ताहरुले पहिलो वर्षको प्रथम बीमा शुल्कको २५ प्रतिशत कमिशन तथा इन्सेन्टिभ पाउछन् । त्यस्तै दोस्रो वर्ष १५ प्रतिशत र बाँकी १० वर्षसम्म प्रत्येक वर्ष ५ प्रतिशतका दरले कमिशन पाउने व्यवस्था छ । यसरी हेर्दा अभिकर्ताले बीमितले भुक्तानी गरेको प्रथम बीमा शुल्कको ८० प्रतिशत भन्दा धेरै कमिशन पाउछन् । यदि वार्षिक १० प्रतिशतका दरले कमिशन तथा इन्सेन्टिभलाई बाँडफाँड गर्ने हो भने अभिकर्ताहरुका लागि पनि एक पटक गरिएको दुःखले १० वर्षसम्म लगातार समान किसिमको आम्दानीको स्रोत बन्नेछ । व्यवसायिक रुपमा अभिकर्ताको पेशा अपनाउनेका लागि यस्तो नीतिले उनिहरुको पेशालाई नै दीगो बनाउनेछ ।

अधिकाम्स अभिकर्ताहरु बीमा गराउदा प्रथम बीमा शुल्कको मात्रै कमिशन तथा इसेन्सेन्टभ पाइन्छ भन्ने ठान्ने गर्छन् । धेरैलाई एक दशकसम्म कमिशन पाइन्छ भन्ने थाहै छैन । खासमा दोस्रो तेस्रो वर्षदेखि पहिलो वर्षको जति कमिशन प्राप्त नहुने हुनाले उनिहरुले यसलाई राम्रो स्रोत मानिरहेका छैनन् ।

पहिलो वर्षमै राम्रो कमिशन र इन्सेन्टिभ प्राप्त हुने भएकाले अभिकर्ताले दोस्रो तेस्रो वर्षदेखि बीमित सँग बीमा शुल्क उठाउन पहल नै गर्दैन् । यदि कमशिनको बाँडफाँडमा परिवर्तन गर्ने हो भने अभिकर्ताहरुले पनि बीमा शुल्क उठाउनमा सहयोग गर्ने विज्ञहरुको तर्क छ ।

जानिराख्नुहोस जीवन बीमा अत्यावश्यक

जानिराख्नुहोस जीवन बीमा अत्यावश्यक हुने चार अवस्था यस्ता छन्

इन्स्योरेन्स खबर
इन्स्योरेन्स शिक्षा   :
तपाईं र तपाईंको परिवारले सुरक्षा र मानसिक शान्तिको सन्दर्भमा जीवन बीमा गर्दा धेरै लाभ उठाउन सक्नुहुन्छ। जीवन बीमाबाट प्राप्त हुने रकम ऋण चुक्ता गर्न, बालबच्चाको शिक्षादिक्षा खर्च, अन्त्येष्टि खर्च व्यहोर्न मद्दत गर्छ । यो बाहेक अकाल मृत्यु भएको अवस्थामा परिवारजनलाई ठूलो आर्थिक टेवा समेत प्रदान गर्छ ।

जीवन बीमा जीवनको कुन उमेरमा गर्ने भन्ने दोधार हुनु स्वाभाविक हो । तर जति कम उमेरमा जीवन बीमा गर्न सकिन्छ, यसबाट प्राप्त हुने प्रतिफल उत्तिनै बढी हुन्छ र बीमाशुल्कवापत तिर्नुपर्ने रकम सस्तो पर्छ ।

तपाईको पेशा व्यवसाय वा सौखको कारणले तपाईले जीवन बीमा आवश्यक पर्ने केही खास अवस्थाहरु हुन सक्छ ।

१) व्यापार व्यवसाय संचालनमा:
तपाईले सम्पत्ति धितो राखेर वा नराखेरै उद्योग व्यापारमा लगानी गर्नु भएको छ भने भविष्यमा आई पर्न सक्ने अप्रत्याशित अवस्थालाई सामना गर्न वा परिवारजनलाई टुट्न नदिनको लागी जीवन बीमा अत्यन्तै जरुरी हुन्छ ।

तपाईको निधनपछि केही समयमको लागी तपाईको व्यापार बन्द रहन सक्छ । व्यापार कस्ले सम्हाल्ने, कहाँबाट शुरु गर्ने भन्नेबारेमा परिवारजनमा अन्यौलताको अवस्था हुनसक्छ । यस्तो अवस्थामा बीमाबाट प्राप्त हुने रकमले परिवारलाई धेरै हदसम्म आत्मबल बलियो बनाउन मद्दत गर्छ ।

जीवन बीमामा दुर्घटना मृत्यु लाभ सहितको सुविधा रोजेको अवस्थामा परिवारजनले बीमांकको दोब्बर रकम भुक्तानी पाउनेछन् । उदाहरणको लागी तपाईले ५० लाख रुपैयाँ बीमांकको जीवन बीमा गर्नुभएको छ र दुर्घटनाका कारण अकाल मृत्यु भएको अवस्थामा परिवारजनलाई बीमा कम्पनीले एक करोड रुपैयाँ दाबी भुक्तानी दिनेछ ।

२) तपाईमाथि आर्थिकरुपमा निर्भर हुनेहरुको लागीः
तपाई परिवारको लागी आयको मुख्य श्रोत व्यक्तिको रुपमा भूमिका निर्वाह गरिरहनु भएको छ भने तपाईमाथि आइपर्न सक्ने वित्तीय संकट वा तपाईको अकाल मृत्युले परिवारजनको समेत बिजोगपूर्ण अवस्था हुन सक्छ ।

तपाईको आमाबाबु, श्रीमति वा श्रीमान, छोराछोरीको भरणपोषण तपाईमाथि नै निर्भर छ भने तपाईले जीवन बीमाको सहायता लिन ढिलो गर्नुहुँदैन । उनीहरुको जीवनस्तर राम्रो बनाउन र तपाई नरहँदा समेत जीवनयापन सहजरुपमा चल्ने अवस्था सुनिश्चित गर्नको लागी जीवन बीमा जरुरी हुन्छ ।

तपाई भर्खरै विवाहित हुनुहुन्छ भने पनि जीवन साथीको आर्थिक सुरक्षाको लागी दम्पत्तिकै जीवन बीमा गर्नु उपयुक्त हुनेछ । जसले गर्दा तपाई एक अर्काको अनुपस्थितिमा पनि जीवन साथीलाई बाँच्न सहज हुनेछ । बालबच्चा छन् भने उनीहरुको शिक्षा दिक्षाको सुनिश्चितताको लागी बालबालिका जीवन बीमा गर्नुभएमा जिम्मेवार अभिभावकको भूमिका निर्वाह गर्न तपाईलाई सहज हुनेछ ।

३) रोमाञ्चक खेलकुदमा सहभागीता :
तपाई रोमाञ्चपूर्ण खेलकुदमा सहभागी हुन मन पराउनु हुन्छ भने तपाईको लागी जीवन बीमा अत्यन्तै जरुरी हुन्छ । प्याराग्लाइडिङ, बन्जी जम्पिङ, प्यारासुट, जंगली शिकार, लामो दूरीमा आफैंले सवारी हाँकेर यात्रा गर्ने, पर्वतारोहण गर्ने लगायतको कुनै पनि शौख छ भने तपाईले जीवन बीमा गर्नु बुद्धिमानीपूर्ण निर्णय हुनेछ । किनभने यी गतिविधिमा तपाईले जतिसुकै सावधानी अपनाए पनि दुर्घटनाको संभावना जीवितै रहनेछ ।

४) जोखिमपूर्ण पेशाः
तपाई जोखिमपूर्ण पेशा जस्तै चालक, पाइलट, सुरक्षाकर्मी, औद्योगिक मेशिन अपरेटर, डोजर अपरेटर, चिकित्सालगायतको जोखिमपूर्ण पेशामा संलग्न रहनु भएको छ भने जीवन बीमा झनै आवश्यक हुन्छ । यो पेशाहरुमा थोरै पनि लापरवाही, प्राविधिक कारण वा बाह्य कारणले अनाहकमै ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्था हुनसक्छ । तपाईको अप्रत्याशित मृत्यु भएपछि तपाईमाथि नै निर्भर श्रीमान वा श्रीमति, छोराछोरीको बाँकी भविष्य के हुने रु पर्याप्त सम्पत्ति वा नगदको अभावमा उनीहरुको बाँकी जीवनको पालनपोषण, शिक्षा दीक्षा, औषधोपचार, सामाजिक व्यवहार सबै ठप्प हुन सक्छ । त्यसैले जीवन बीमा गर्दा तपाईले आफू नरहँदाको अवस्थामा पनि उनीहरुको जीवनलाई सहज बनाउनको लागी कति रकम आवश्यक पर्न सक्ला भन्ने पक्षमा ध्यान दिएर पर्याप्त रकमको बीमा गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।

नेपाल लाइफको नयाँ बोनसदर सार्वजनिक

नेपाल लाइफको नयाँ बोनसदर सार्वजनिक, बीमितले अधिकतम ८२ रुपैयाँ पाउने, कुन योजनामा कति बोनस ?

सावाधिक जीवन बीमालेख(नौलो सुरक्षित जीवन बीमा) योजना कम्पनीले गत वर्ष सार्वजनिक गरेको बीमालेख हो । गत वर्ष मात्र सार्वजनिक गरेको यस बीमालेखमा कम्पनीले राम्रो बोनसदर घोषणा गरेको छ । यस बीमालेखमा बीमितहरुले न्युनतम ६५ रुपैयाँदेखि ८२ रुपैयाँसम्म बोनस पाउनेछन् ।

काठमाडौं । फ्युचर बोनसको प्रोभिजनिङको बाबजुद पनि नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले बोनसदरलाई स्थिर राख्न सफल भएको छ । कम्पनीले बीमा समितिको निर्देशन बमोजिम फ्युचर बोनसको प्रोभिजनिङ गरेको छ । यस्तो व्यवस्थाले गर्दा धेरै बीमा कम्पनीको बोनसदर धेरै नै घटेको छ । तर नेपाल लाइफले भने स्थिर राख्न सफल भएको छ ।

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७७ /७८ को लागि नयाँ बोनसदर घोषणा गरेको छ । कम्पनीको आर्थिक वर्ष २०७७/२०७८ को आर्थिक लेखाजोखा र दायित्वको मुल्याङकन सम्बन्धी बीमाङकीय प्रतिवेदन बीमा समितिको भदौ १५ गतेको पत्र मार्फत स्वीकृत भई कम्पनीको मुनाफामा सरिक हुने गरी जारी गरिएको सबै बीमालेखहरुमा बोनस दर, मृत्यु दाबी,पुर्ण वा आंशिक अवधि भुक्तानी दाबी, समर्पण मुल्य दाबी, चुक्ता मुल्य दाबी तथा चालु बीमालेखमा समेत लागु हुनुका साथै बीमा समितिबाट अर्को वर्षको बीमाङकीय मुल्याङकन स्वीकृत नभएसम्मका लागि यस कम्पनीले उक्त बोनसदर कायम हुने गरी सार्वजनिक गरेको हो ।

कम्पनीले  अधिकतम ८२ रुपैयाँसम्म बोनसदर निर्धारण गरेको छ ।

सावधिक(सुरक्षित जीवन, जीवन ज्योति, ग्रामिण सावधिक, सावाधिक लघु, केटाकेटी बाल शिक्षा योजना, जीवन लक्ष्मी ) बीमालेख
: सावधिक(सुरक्षित जीवन, जीवन ज्योति, ग्रामिण सावधिक, सावाधिक लघु, केटाकेटी बाल शिक्षा योजना, जीवन लक्ष्मी ) बीमालेखमा कम्पनीले न्युनतम प्रतिहजार ६० रुपैयाँदेखि ८२ रुपैयाँसम्मको बोनसदर घोषणा गरेको छ । कम्पनीको यस बीमालेखमा ० देखि १० वर्ष अवधिसम्मको लागि प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरेको छ । ११ देखि १५ वर्ष अवधिको लागि पनि ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६० रुपैयाँ,२१ देखि २५ वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ७० रुपैयाँ, २६ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मको लागि ८२ रुपैयाँ बोनसदर कायम भएको छ भने यसै पोलिसीको ३० वर्ष वा सो भन्दा बढि अवधिको लागि प्रतिहजार ८२ रुपैयाँ कायम भएको छ ।
कम्पनीले ११ देखि १५ वर्ष अवधिको बीमालेख धेरै विक्री गरेको छ । यस बीमालेख मात्र कम्पनीले २ लाख ९९ हजार ९७६ वटा बिक्री गरेको छ । यस अवधिमा बीमितले प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनस प्राप्त गर्ने छन् ।
सावाधिक जीवन बीमालेख( नौलो सुरक्षित जीवन बीमा)
सावाधिक जीवन बीमालेख(नौलो सुरक्षित जीवन बीमा) योजना कम्पनीले गत वर्ष सार्वजनिक गरेको बीमालेख हो । गत वर्ष मात्र सार्वजनिक गरेको यस बीमालेखमा कम्पनीले राम्रो बोनसदर घोषणा गरेको छ । यस बीमालेखमा बीमितहरुले न्युनतम ६५ रुपैयाँदेखि ८२ रुपैयाँसम्म बोनस पाउनेछन् ।

कम्पनीको यस बीमालेखमा ० देखि १० वर्ष अवधिसम्मको लागि प्रतिहजार ६५ रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरेको छ । ११ देखि १५ वर्ष अवधिको लागि पनि ६५ रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६५ रुपैयाँ,२१ देखि २५ वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ७२ रुपैयाँ, २६ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मको लागि ८२ रुपैयाँ बोनसदर कायम भएको छ भने यसै पोलिसीको ३० वर्ष वा सो भन्दा बढि अवधिको लागि प्रतिहजार ८२ रुपैयाँ कायम भएको छ ।

कम्पनीले ११ देखि १५ वर्ष अवधिको बीमालेख धेरै विक्री गरेको छ । यस बीमालेख मात्र कम्पनीले ४ हजार ८१२ वटा बिक्री गरेको छ । यस अवधिमा बीमितले प्रतिहजार ६५ रुपैयाँ बोनस प्राप्त गर्ने छन् ।

सावाधिक तथा आजीवन बीमालेख (जीवन साहारा)
सावाधिक तथा आजीवन(जीवन साहारा) बीमालेखमा कम्पनीले न्युनतम प्रतिहजार ६० रुपैयाँदेखि ८२ रुपैयाँसम्मको बोनसदर घोषणा गरेको छ । कम्पनीको यस बीमालेखमा ० देखि १० वर्ष अवधिसम्मको लागि प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरेको छ । ११ देखि १५ वर्ष अवधिको लागि पनि ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६० रुपैयाँ,२१ देखि २५ वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ७० रुपैयाँ, २६ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मको लागि ८२ रुपैयाँ बोनसदर कायम भएको छ भने यसै पोलिसीको ३० वर्ष वा सो भन्दा बढि अवधिको लागि प्रतिहजार ८२ रुपैयाँ कायम भएको छ ।

कम्पनीले ११ देखि १५ वर्ष अवधिको १लाख ७ हजार २८ सय वटा बीमालेख बिक्री गरेको छ । यस अवधिमा बीमितले प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनस प्राप्त गर्ने छन् ।

अग्रिम भुक्तानी सावाधिक बीमालेख (जीवन समृद्धि) बीमा योजना
अग्रिम भुक्तानी सावाधिक (जीवन समृद्धि) बीमा योजनामा १५ वर्षे अवधिको लागि बीमितले प्रतिहजार ५६ रुपैयाँ बोनसर पाउनेछन् । त्यस्तै, २० वर्षे अवधिको लागि ५८ रुपैयाँ बोनस पाउनेछन् । बीमितको अत्याधिक माग पश्चात् यो बीमा योजना कम्पनीले बिक्रि बन्द गरेको थियो ।

अग्रिम भुक्तानी सावधिक(धन वर्षा १५, धन वर्षा २०, नौलो जीवन समृद्धि, जीवन उन्नती, नौलो धन वर्षा,जीवन शान्ति,छोराछोरी र सदाबहार जीवन बीमा योजना

यस बीमालेखमा कम्पनीले एकै किसिमको बोनसदर दिने घोषणा गरेको छ । कम्पनीको यस बीमालेखमा ० देखि १० वर्ष अवधिसम्मको लागि प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरेको छ । ११ देखि १५ वर्ष अवधिको लागि पनि ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६० रुपैयाँ,२१ देखि २५ वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६० रुपैयाँ, २६ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मको लागि ६० रुपैयाँ बोनसदर कायम भएको छ भने यसै पोलिसीको ३० वर्ष वा सो भन्दा बढि अवधिको लागि प्रतिहजार ६० रुपैयाँ कायम भएको छ ।

कम्पनीले ११ देखि १५ वर्ष अवधिको २९ हजार ५०७ सय वटा बीमालेख बिक्री गरेको छ । यस अवधिमा बीमितले प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनस प्राप्त गर्ने छन् । यस योजनामा २६ देखि ३० वर्ष र ३० वर्षमाथिको बीमा योजना खरिद भएको छैन् ।

अन्य जीवन सारथी बीमा योजना
यस बीमा योजनामा कम्पनीले ० देखि १० वर्ष अवधिसम्मको लागि प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरेको छ । ११ देखि १५ वर्ष अवधिको लागि पनि ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ६० रुपैयाँ,२१ देखि २५ वर्ष अवधिको लागि प्रति हजार ७० रुपैयाँ, २६ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मको लागि ८२ रुपैयाँ बोनसदर कायम भएको छ भने यसै पोलिसीको ३० वर्ष वा सो भन्दा बढि अवधिको लागि प्रतिहजार ८२ रुपैयाँ कायम भएको छ ।

कम्पनीले ११ देखि १५ वर्ष अवधिको बीमालेख धेरै विक्री गरेको छ । यस बीमालेख मात्र कम्पनीले ८ हजार ६ सय वटा बिक्री गरेको छ । यस अवधिमा बीमितले प्रतिहजार ६० रुपैयाँ बोनस प्राप्त गर्ने छन् । यस बीमालेखको ० देखि १० वर्षअवधिको बीमा योजना खरिद भएको छैन् भने ३० वर्षमाथि अवधिको योजना पनि खरिद भएको छैन् ।

बीमा दाबी गर्दा ध्यान पुर्याउनुपर्ने पक्षहरु

बीमा दाबी गर्दा ध्यान पुर्याउनुपर्ने पक्षहरु

काठमाण्डौं । सर्वसाधारण माझ बीमा कम्पनीबारे एउटा आम छबि छ, बीमा कम्पनीहरु लिन जान्दछन्, दिन जान्दैनन् । बीमा कम्पनीसँग बीमा दाबी पाउनको लागी बीमितले निकै निपुणताको साथ तयारी गर्नुपर्छ । साथै बीमा कम्पनीलाई बीमा दाबी भुक्तानी गर्न बाध्य पार्ने गरी आवश्यक कागज प्रमाण जुटाउनुपर्छ । बीमा दाबीलाई सफलता पूर्वक टुंगोमा पुर्याउन बीमित वा दाबीकर्ताले विचार पुर्याउनुपर्ने पक्षहरुका सम्बन्धमा यहाँ उल्लेख गरिएको छ ।

१) बीमालेखसँग राम्ररी परिचित हुनुहोस् :
बीमित वा दाबीकर्ताको हैसियतबाट बीमा दाबीको लागी निवेदन पेश गर्नु अघि तपाईसँग भएको बीमालेखको दस्तावेज राम्ररी पढ्नुहोस् । बीमालेखको शर्त तथा सुविधाहरुमा कस्तो कस्तो अवस्थामा बीमा दाबीवापतको भुक्तानी पाइने र कस्तो अवस्थामा नपाइने भन्ने लेखिएको छ,त्यसलाई राम्ररी पढ्नुहोस् र बुझ्ने प्रयास गर्नुहोस् । बीमालेखहरुमा सर्वसाधारणले खासै प्रयोग नगर्ने बीमा क्षेत्रमै सीमित केही विशेष शब्दहरु प्रयोग गरिएका हुन्छन्, यस्तो शब्दको अर्थ जान्नको लागी तपाईले अभिकर्ता वा गुगलको सहायता लिन सक्नुहुन्छ । वा बीमा सम्बन्धमा जानकार कोही चिनेजानेका व्यक्ति छन् भने उनीहरुसँग पनि अर्थ बुझ्नको लागी मद्दत लिन सक्नुहुन्छ ।

बीमालेखमा मूल बीमालेख बाहेक पुरक करार समेत संलग्न भएको हुनसक्छ । पुरक करारले बीमितलाई मूल बीमालेखमा उल्लेख गरिएको शर्तहरुबाहेकको सेवा सुविधा वा थप रकमको दाबी भुक्तानीको ग्यारेन्टी गरेको हुनसक्छ । तसर्थ पुरक करार भए नभएको यकीन गरेर दाबी लाग्ने नलाग्ने सम्बन्धमा पूर्ण जानकारी प्राप्त गर्नुहोस् ।

२) दस्तावेज तयार पार्नुहोस् :
तपाईले बीमा दाबी सम्बन्धमा कुनै घटना वा दुर्घटनाबारे बीमा कम्पनीलाई मौखिक जानकारी दिनुभएको छ भने जानकारी दिनुभएको व्यक्तिको नाम, पद, सम्पर्क गरेको मिति र तपाईले जानकारी दिएको विषय टिपोट गरेर राख्नुहोस् । यसबाहेक बीमा कार्यालयमा तपाईले लिखित निवेदन दिनुभएको छ भने निवदेनको प्रतिलिपि आफूसँग राख्नुको साथै निवेदनको दर्ता नम्बर लिन नभुल्नुहोला ।

तपाईले बीमा कम्पनीको आधिकारिक वेबसाइटमा उल्लेख गरिएको इमेल ठेगानामा इमेल गरेर समेत बीमा दाबीको घटना वा दुर्घटना वा विषयबारे जानकारी गराउन सक्नुहुन्छ । यस्तो इमेल पछिसम्म तपाईले सुरक्षित राख्नुपर्छ ।

३) कागज प्रमाण पेश गर्नुहोस् :
तपाईले बीमा दाबी पूर्णरुपमा प्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने बीमा कम्पनीको कर्मचारीले मागेका सम्पूर्ण कागज प्रमाणहरु दुरुस्त अवस्थामा तयार पारेर बीमा कम्पनीमा दर्ता गराउनुहोस् ।

फरक फरक किसिमको दाबीको लागी फरक फरक कागजप्रमाण आवश्यक हुन्छ । जस्तै मोटर दुर्घटनामा परेर मोटर मात्र क्षति भएको छ भने बीमा दाबीको लागी चाहिने प्रमाण र दुर्घटनामा परेर कसैको मृत्यु भएको छ भने बीमा दाबीका लागी चाहिने प्रमाणहरु फरक फरक हुन्छन् ।

  • प्रहरी प्रतिवेदन
  • घटना विवरण
  • घटना दुर्घटना वा सवारी क्षतिसँग सम्बन्धित तस्वीर
  • उपचार गर्न वा सवारी मर्मत गर्न लागेको खर्चवापतको बिल
  • मर्मतको लागी ग्यारेजले दिएको लागत अनुमान वा उपचारको लागी अस्पतालले दिएको शुल्क तालिका

तपाईले निर्जीवन बीमा कम्पनीमा दाबीको निवेदन पेश गर्नुभयो भने क्षतिको अनुमान गर्नको लागी बीमा सर्वेक्षकलाई नियुक्त गर्न सक्छ । नेपालमा सर्वेक्षकहरुलाई प्रभावित पारेर आफ्नो अनुकूलको प्रतिवेदन वा राय तयार पार्नको लागी बीमा कम्पनी वा बीमित दुबैले प्रयास गर्ने अभ्यास रहँदै आएको छ । तपाईले पनि बीमा दाबी पर्याप्त प्राप्त हुने विषय सुनिश्चित गर्नको लागी सर्वेक्षकसँग सौहाद्रपूर्वक समन्वय गर्नु उपयुक्त हुनसक्छ ।

ठूला क्षतिहरुको दाबीको सम्बन्धमा सर्वेक्षकको नियुक्ति बीमित स्वयम्ले पनि गर्न सक्छ । तर यस्तो सर्वेक्षक नियुक्त गर्नुअघि बीमा कम्पनीबाट स्वीकृति लिनुपर्छ ।

तपाईले आवश्यक कागजप्रमाण सबै बुझाई सकेपछि पनि बीमा कम्पनीले स्थलगत सर्वेक्षणको साथै घटनाका प्रत्यक्षदर्शी, बीमितलाई चिनेजानेका छरछिमेकलगायतसँग पनि थप विवरण माग गर्न सक्छ । तपाईलाई पनि थप प्रश्नहरु तेस्र्याउन सक्छ,यसको लागी तयार रहनुहोला ।

जीवन बीमामा पूर्णावधिक दाबी (म्याचुरिटी बेनिफिट), आवधिक दाबी(सर्भाइल बेनिफिट) दाबी प्राप्त गर्नको लागी सक्कल बीमालेख, बीमितको नागरिकता भए पुग्छ । बीमित स्वयम् जीवित नभएको अवस्थामा ईच्छ्याइएको व्यक्ति वा नजिकको हकवालाले सक्कल बीमालेख, नाता प्रमाण, आफ्नो नागरिकता प्रमाण पत्र र बीमितको मृत्यु दर्ता प्रमाण पत्र पेश गरेर दाबी भुक्तानी प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

तर मृत्यु दाबीको सम्बन्धमा मृत्यु दर्ता प्रमाण पत्र, घटनास्थल मुचुल्का, प्रहरी प्रतिवेदन, शवजाँच प्रतिवेदन(पोष्टमर्टम रिपोर्ट), चिकित्सकको प्रतिवेदन, नाता प्रमाण, दाबी गर्ने व्यक्तिको नागरिकता, बैंक खाता नम्बर सहित बीमा कम्पनीमा निवेदन पेश गर्नुपर्छ । बीमा गरेको छोटो समयमै बीमितको मृत्यु भएको छ भने शंकास्पद दाबीको रुपमा वर्गिकरण गरेर बीमा कम्पनीले स्थलगत अनुसन्धानलगायत कागज पत्रको विश्वसनियता लगायतको जाँच गरेर मात्र दाबी भुक्तानीको प्रकृया अघि बढाउँछ । सबै चित्त बुझ्दो भएको अवस्थामा बीमा कम्पनीले १५ दिनभित्र दाबी भुक्तानी गरिसक्नुपर्छ ।

४) सबै कागज प्रमाण प्राप्त संकलन गर्नुहोस् :
घटना वा दुर्घटना सम्बन्धमा बीमा कम्पनीले प्रायः तेश्रो पक्षबाट बीमा दाबी सम्बन्धमा प्रतिवेदन र प्रमाणहरु हात पारि सकेको हुन्छ । तपाईले बीमा कम्पनीसँग सर्वेक्षकको प्रतिवेदन, प्रहरीको घटना मुचुल्का लगायतको कागजातहरु माग्न सक्नुहुन्छ ।

५) गुनासो :
तपाईको बीमा दाबी भुक्तानी सम्बन्धमा आवश्यक अनुसन्धान पछि बीमा कम्पनीले दाबी फछ्र्यौट पूर्जा तयार पारेर तपाईको हस्ताक्षरको लागी पठाउँछ । हस्ताक्षर वा लिखित सहमति जनाउनु अघि तपाईले दाबी फछ्र्यौट पूर्जामा दाबी सम्बन्धी विस्तृत विवरण उल्लेख भए नभएको एकीन गर्नुहोस् ।

प्रायःजसो बीमा कम्पनीले बीमितलाई फछ्र्यौट पूर्जा मात्र पठाउँछन्, दाबी भुक्तानीको विस्तृत विवरण उपलब्ध गराउँदैनन् । तसर्थ तपाईले माग्नुपर्छ । र आफूले पेश गरेको दाबी र बीमा कम्पनीले स्वीकृत गरेको दाबी रकम र शिर्षकहरुसम्बन्धमा चित्त नबुझेमा दाबी सम्बन्धमा पुनर्विचार गर्नको लागी लिखित अनुरोध गर्नुहोस् । यस्तो अनुरोध इमेलमार्फत् पनि गर्न सक्नुहुन्छ ।

तपाईको अनुरोधलाई बीमा कम्पनीले सम्बोधन गर्न आनाकानी गर्यो भने तपाईले बीमा समितिमा इमेलमार्फत् वा प्रत्यक्ष उपस्थित भएर बीमा कम्पनीविरुद्ध उजुरी गर्न सक्नुहुन्छ ।